Agnostisizm nedir? Agnostisizm Akımının Özellikleri


Agnostisizm nedir? Teolojik anlamda evrenin var oluşunun nereden türediğinin, tanırının varlığının ya da yokluğunun bilinmediğini ve asla da bilinememesini belirten bir akım olarak karşımıza çıkmaktadır. Agnostisizm ile Ateizm terimleri birbiri ile karıştırılsa da aynı anlamı taşımamaktadır. Agnoztisizm, tanırının varlığının bilinip bilinmeyeceğini ileri sürmektedir. Agnostisizmin en bilinen görüşü, bilinmezcilik olsa da bazıları bu akım için tarafsızlık demektedir. Örneğin; Huxley, agzostizm için şu sözü söylemiştir. Agnostisizm, bir inanç değildir fakat özü tek bir uygulamada yatan bir metotdur. Bu metotda, kesin ve kesin olan akıldır. Fakat bu sonuç, kanıtlanmış veya kanıtlanabilir denilecek kadar kesin gösterilmemelidir. Agnostisizm felsefesine inanan ve onu takip edenlere ‘Agnostikler’ denir. Agnostiklerin inanmış olduğu 2 temel Agnnostik felsefe bulunmaktadır.

  1. Zayıf Agnostisizm: Hiç kimsenin Tanrı hakkında fikir sahibi olmadığını, bunun belki de bilinebilir olacağını düşünmektedir.
  2. Güçlü Agnostisizm: Tanrının hiçbir şekilde bilinmeyeceğini savunur. Yani bilinmezlik ve Tanrı konusunda daha keskin ve net düşünceleri bulunmaktadır.

Agnostisizm kelimesini ilk olarak ‘Thomas Henry Huxley’ kullanmasına rağmen bilinen bir gerçek vardır ki kendisinden çok daha önce yazarlar ve düşünürlerden de bu felsefi akımı benimseyenler vardır. Tıpkı Huxley gibi onlarda Tanrı bilinirliliğine kuşkucu yaklaşmışlardır. Çok eski bir Agnostik bile bulunmaktadır. Tüm bu filozoflardan önce Yunan düşünür, ölümden sonra yaşamın asla bilinemeyeceğini söylemektedir.

Agnostisizm sembolü
Agnostisizm sembolü

Agnostisizm, diğer görüşlerden farklı olarak Tanrının varlığı ya da yokluğu hakkında kesin bir kanıya varmamaktadır. Tanrının olduğuna dair yeterli kanıtın bulunmadığını ileri sürmektedir. Yani Agnostisizme göre; Tanrı varsa da yoksa da bunu bilemeyiz. Agnostizm akımında Agnostisizm sembolü ise dikkat çeken başka bir ayrıntıdır. Bu sembol “atomic whirl” olarak bilinmektedir.

Agnostisizm, evrenin bir yaratıcı tarafından var edilebildiğini düşünür ancak bunu açıklayamaz. Eğer bir yaratıcı yok ise evrenin var olabileceğine, yoksa da evrenin var olabileceğine inanan düşüncedir. Yani Tanrının varlığının bir şeyi değiştirmeyeceğini düşünürler. Kimine göre Sokrateste bir agnostiktir. Agnostisizm, tam olarak bilmemek değildir. Agnostisizm, bilmediğini bilmektir. Bilmek ise bildiğini elde etmektir. Bilginin elde edilişi ise felsefenin en temel konusunu oluşturmaktadır. Bilgi elde edilebilir mi? Eğer elde edilebilirse nasıl elde edilebilir?

Agnostisizm Akımının Özellikleri

Felsefede, Agnostik akımının diğer bir öncüsü olarak bilinen düşünür ise ‘Rene Descartes’ tir. Fransız asıllı olan düşünür ‘Düşünüyorum öyleyse varım’ sözü ile insan bilincinin yalnız kendisini algılayabileceğini ileri sürmüştür. Bilincin algılanmış olduğu dışsal gerçekliklerin ise göz yanılgısı ve gerçeklerin olabileceğini düşünür.

Bertrand Russell ise düşünüyorum öyleyse varım sözüne yani Descaretes’e karşı çıkmaktadır. Onun felsefesine göre kendi kendini algılayan bilincin güvenilir kaynak olamadığını ileri sürmektedir. Ünlü filozof ‘Felsefe Sorunları ‘adlı eserinde bir şeyin algılanmakta olduğunu buna göre bilincin kendi kendini algılamasının bile şüpheli olduğunu ileri sürer. Bu bağlamda, ben öznesinin yerine bir şey ifadesi kullanılmalıdır der.

Albet Einstein’ın ‘Görelilik Teorisi’ bu akımının gelişmesinde etkili olan bir teoridir. Evrendeki zaman ve madde ilişkisine yeni bit boyut kazandıran görelilik kuramına göre, zamanın geçiş hızı ve maddenin ağırlığının evrendeki konuma göre değişebileceğini göstermiştir. Oluşan bu farklılık ta izafiyet teorisini doğurmuştur.

Alman filozof aynı zamanda matematikçi olan ‘Gottfried Leibnez’ ise Agnostisizme karşı çıkarak ‘Hiçbir şey yok ise neden bir şey var? Sorusunun gündeme getirerek evrendeki düzen ve uyuma dikkat çekmiştir. Evrendeki bu düzeni, insan iradesinden çok daha üstün bir iradenin yarattığına dikkat çekmiştir. Ve yaşadığımız bu evrenin bir tesadüf olmadığını ileri sürmüştür.

Kuranda Agnostisizm kavramı, Tanrının varlığını inkar edenlerin bir kısmının tam olarak reddettiğini bir kısmının ise varlık ve yokluk arasında gidip geldiklerini belirtmiştir.

Agnostisizm Akımının Kurucuları ve Temsilcileri Kimlerdir?

Thomas Henry Huxley ‘Agnostizm ve Hristşyanlık’, ‘ Evrim ve Etik’ , ‘Yöntemler ve Sonuçlar’

Bertrand Russell: ‘Felsefe Yapma Sanatı’, ‘İktidar’, ‘Aylaklığa Övgü’ , ‘İnsanlığın Geleceği’ ‘Neden Hristiyan Değilim’

 

Kaynaklar;

www.britannica.com

plato.stanford.edu


Arkadaşlarınızla paylaşın!

80
80 noktalar

0 yorumlar

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir