Analitik Felsefe Nedir? Analitik Felsefe Anlayışı


Analitik felsefe nedir? 2 temel düşünce üzerine kuruludur. Bunlardan ilki, deneycilik ve pozivitizmdir. Pozivitizm ve deneycilik, iç içe geçmiş düşüncelerdir. Analitik felsefe ise bu 2 düşünce sonrasında ortaya çıkmış bir düşüncedir. Pozivitizm, deneyciliğin yanına mantığı da alarak bugünün bilimine temel oluşturmaktadır. Analitik felsefe hakkında önemli olan nokta, deneyle gözlemleyemediğimiz ve uyumsayamadığımız bilgiyi matematiksel olarak ifade etme sürecidir. Ve dil ile elde edilen kavram ve bilgilerin doğru olduğunu ileri sürmektedir.

Peki Analitik felsefe metafiziğe nasıl bakmaktadır? Metafizik için doğru veya yanlışlığının olmadığı söz konusu olduğu için analitik felsefe, metafiziğe olumlu bakmamaktadır. Analitik felsefenin ünlü düşünürlerinden en önemlisi, Ludwig Wittgensteindir. Bir diğeri de Berhart Russelldir.

Analitik felsefe, 1900’lü yıllarda geleneksel düşünce sistemlerini eleştirmektedir. Ve bu felsefeyi bu yönde ilerleten ve genişleten bir okuldur. Bu akım, aynı zamanda ‘Camridge Analizi’ ve ‘Oxford Felsefesi’ olarak ta anılmaktadır.

Analitik Felsefenin Anlayışı

Analitik felsefe, Hegel kökenli olup mutlak gerçeklik, idealist sentezine ve kavramına karşı oluşturmuş bir reaksiyondur. İdealist felsefe, gerçeklerin görünüşlerden tamamı ile bağımsız olduğu ve felsefenin de bağımsız alanlar ile ilgilendiğini ileri sürmektedir. Analitik felsefe ise felsefe işlevlerinin duyulardan bağımsız olduğunu ileri sürmektedir. Daha geniş anlamı ile inanılan bir alanla ilgili olarak spekülasyon yapmanın anlamsızlığına, bilgi denilen şeyin lingustik araştırmalar ile analiz etmenin gerekliliğine vurgu yapmaktadır. Yani felsefede yanlış anlamlara gelen entelektüel kargaşaların ve yanlış sorulan soruların ayıklanmasını ifade etmektir.

analitik felsefe nedir
Analitik felsefe nedir?

Analitik felsefe, pozivitizm akımının 20. Yüzyılda çağdaşlaşmış bir görünümünü temsil etmektedir. Mantıkçı pozivitizm veya mantıkçı pozivitizm diye bilinen bu anlayışın temelinde, felsefenin asıl uğraş alanının dil olduğu bilinmektedir. Bu yaklaşıma göre, Tanrı, varlık, değer gibi doğruluğu test edilemeyen öğretilerin öne sürülmemesi gerekmektedir. Felsefenin asıl görevinin dil içerisindeki kavramları çözümlemek olduğunu belirtmiştir. Aynı zamanda bu felsefenin ışığında, bilime dayanan bir bilginin doğru olmadığını, bilginin ise doğru olup olmadığını anlamak için bilginin analizi gerekmektedir demiştir. Dolayısı ile bilimin kullanmış olduğu önermelerin yapısı ve kuruluşları incelenmektedir. Bu da dil analizleri ile mümkündür.

Analitik felsefe görüşüne göre, felsefe sorunsalı olarak ortaya çıkan hususun, bulanık mantıksal çıkarımlar olduğunu belirtir. Diğer bir sorunsal ise farklı anlamların birbirine karıştırılmasıdır. Bu gibi nedenlerden kaynaklanan sorunları çözebilmek için ise bulanık veya karmaşık çıkarımların değil, açık ve seçik bir biçimde çıkarımlar oluşturduğuna dikkat çekmekte ve yapay bir dilin sistemini kurmanın gerekliliğini savunmaktadır.

II. Dünya savaşı sonrasında, ABD, İngiltere ve bazı İskandinav ülkelerinde yaygınlaşan bir akımdır analitik felsefe. Felsefenin asıl uğraş alanının dil ve dil içerisindeki kavramların çözümlemekten geçtiğini ileri sürmüştür. Dil içerisindeki kavramların çözümlenebilirliği noktasında, kafa karışıklığı yaratacak geleneksel felsefe sorunsalının çözülebileceğini savunmakta.

Analitik felsefenin en büyük temsilcileri, Avusturyalı filozof Ludwing Wittgenstein’dir. 1945-1960 yılları arasında analitik felsefenin bir bakıma İngiliz düşünürleri ‘Bertrand Russell’ ve ‘G.E Moore’ dur. 1900 yıllardan beri başlayarak geliştirmiş oldukları çokçuluk ve gerçekçilik düşüncelerinden türemiş olup 1930’lu yılların mantıksal olguculuğun devamını oluşturmaktadır.

Analitik Felsefenin Kurucuları ve Üyeleri

Analitik felsefe filozofları yani Analitik felsefenin kurucuları, Camridge Filozoflarından ‘Bertrand Russell ve ‘G.E Moore’ dur. Bu düşünürlerin ise etkilenmiş oldukları isimler ise ‘Ludwig Wittgenstein’ , ‘Rudolf Carnap’, ‘Karl Popper’, ‘Herbert Feigl’, ‘Carl Hempel’ ‘Kurt Gödel’, Hans Reichenback’ , ‘Otto Neurath’ gibi isimlerdir.

Ünlü düşünür, Russel ve Moore’u İngilteredeki C.D Broad, L.Stebbing, A.J. Ayer, Paul Grice, William Kneale, G.E.M Anscomme gibi düşünür /filozoflar takip etmiştir.

Kaynaklar;
en.wikipedia.org
plato.stanford.edu


Arkadaşlarınızla paylaşın!

77
77 noktalar

0 yorumlar

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

EnglishTurkish