Felsefede Metafizik Nedir? Metafizik Düşünce


Metafizik ne demek felsefe kavramında metafizik neye karşılık gelmektedir? Metafizik kısaca nedir? Metafizik, varlığın gerçekliği ve doğası üzerine araştırma gerçekleştiren temel felsefe disiplinin adıdır.

Metafizik, gerçekte var olanının ne olduğunu, özünü ve genel ilkelerini soruşturmaktadır. Bunun yaparken de varlığı, varlık olması bakımından da sorgulamaktadır. Yani diğer araştırma alanlarının ve bilim alanlarının yaptıkları gibi belirli bir açıdan değil de sadece varlık olmak bakımından ele almaktadır. Söz gelimi biyoloji, varlığı sadece canlı olma özelliği ile açıklarken, fizik varlığı madde yolu ile açıklamaktadır. Oysaki metafizik, varlığı canlı- cansız olması veya maddi- manevi yönleri açısından değil tüm yönleri ile açıklamaktadır. Bir bakıma tüm varlık alanına ilişkin soruşturmalar gerçekleştirmektedir. Bu ele alış tarzında metafizik, hep en temelde olanı araştırmaktadır. En kapsamlı varlık araştırması ve bir bakıma felsefenin alanı olan metafizikte ön plana çıkan bazı kavramlar vardır. Bu kavramlardan bazıları ise varlık, Tanrı, beden, zihin, zaman, mekân, nedensellik ve özdeşliktir.

Felsefede metafizik nedir?
Felsefede metafizik nedir?

Metafiziğin bir kavram olarak ortaya çıkışı ise: Aristoteles’in öğrencilerinden Rodos’lu Andrinikosun, Aristotelesin ölümünden sonra onun yayımlayamadığı kaynakları birleştirerek ortaya çıkarması ile oluşmuştur. Andronikos, bu eserlere Aristoteles hayatta iken yayınladığı fizikten sonra gelen eser anlamında ‘Metatafizika’ adını vermiştir. Böylece:  Grekçe, öte ya da sonra anlamlarındaki meta ile doğa ya da fizik anlamındaki fizika kavramlarından hareketle Metafizik kavramı kullanılmış. Bununla beraber Fizikten sonra ya da fizikten öte anlamlarına da gelen ‘Metafizik kavramı kullanılmaya başlanmıştır.

Metafizik Düşünce

Metafizik düşünce nedir? Metafizik kavramının tarihsel kökenini anlamak için ise Aristoteles’in düşüncelerine değinmekte yarar vardır. Çünkü kavramın felsefe tarihinde yer edinişi, Aristotelesin düşüncelerine dayanmaktadır. Aristoteles’in bu denli önemli olmasının sebebi ise onun metafiziğin konu alanını ve özelliklerini kavramış olmasındandır. Ona göre metafizik, ilk felsefedir. İlk felsefe olarak metafizik ise temelde 3 ana bölümden oluşmaktadır. Bunlardan ilki, varlığın ne olduğu üzerine gerçekleştirilen rasyonel bir araştırma olan ‘Ontoloji’ dir. İkinci ise duyusal bir alanın dışında kalan Tanrının kaynağına ve evrenine ilişkin sorular soruşturan ‘Teoloji’ dir. 3.cüsü ise bu araştırmaların temelinde yer alan sorunların kaynağına ilişkin yapılan araştırmalardır. Daha sonra ise metafizik, doğa bilimlerinin yükselişe geçmesi ile birlikte farklı anlamlara gelecek şekillerde kullanılmaya başlanmıştır. Böylece metafizik, aşkın ve içkin metafizik olarak 2 ayrı gruba ayrılmıştır. Bunlardan ilki olan aşkın metafizik, duygular yolu ile algılanamayan alana yani fizik ötesi alana işaret etmektedir. İçkin metafizik ise gerçekte var olanın ne olduğunu soruşturan ‘Ontoloji’ kavramına karşılık gelmektedir.

Metafiziğin Problemleri Nelerdir?

Metafiziğin 2 tür problemi bulunmaktadır. Bunlardan ilki, bilgi ile metafizik problemler diğeri ise varlık ile ilgili metafizik problemlerdir.

Bilgi ile ilgili olan metafizik problemler şu şekildedir:

1-Kategoriler Problemi

2-Temel Tikeller Problemi

3-Tümeller ile ilgili Problemler

4-Formlar ile ilgili Problemlerdir.

Varlık ile ilgili metafizik problemler ise şunlardır:

1-Süreç felsefesi

2-Töz metafiziği

3-Ruh, Zin ve Beden

4-Varoluş felsefesidir.

Metafiziğe Yönelik Yapılan Eleştiriler

  • Pragmatizmler
  • Nietzsche (Bütüncül eleştiriler)
  • Eprist eleştiriler (David Hume)
  • Bilimsel felsefe ve pozivitizmler
  • Eleştirel felsefede Immuneal Kant
  • Postmodern-Postyaısalcı Eleştiriler
  • Mantıkçı Pozitivizm (Edwards Moore-Ludwig Wittgenstein-Bertrand Russell
  • Çatışkılı Metafizikler ve Naif eleştiri

Metafiziksel Sorular

  • Düşünce nedir? Şey nedir? Düşünce ve şey arasındaki bağlantı nedir?
  • Bütün olguları meydana getiren genel bir madde var mıdır?
  • Tanrı nedir? Hakikat nedir?
  • Tüm şeyleri evrende birbirine bağlayan şey nedir?
  • Her şey kadere mi bağlıdır? Yoksa özgürlük var mıdır?
  • Dünya sonlu mu sonsuz mu?
  • Temel olan birlik mi yoksa çokluk mu?
  • Bütün şeylerin tek bir kökeni mi yoksa pek çok kökeni mi vardır?
  • Dünyanın parçaları sürekli mi süreksiz midir? Veya boşluk var mıdır?
  • En gerçek gerçeklik türü nedir?

Arkadaşlarınızla paylaşın!

72
72 noktalar

0 yorumlar

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

EnglishTurkish